Dasturlash kursi qancha davom etadi va maktab bilan
Kurs 24 oygacha, haftasiga taxminan 3 soat: oyiga 12 ta 60 daqiqalik dars. Maktab bilan moslashtirish, birinchi oy Pilot va qoldirilgan darsni qayta o'tish.
Qisqacha:
- dastur 24 oygacha rejalashtirilgan, lekin yuklama kichik: oyiga 12 ta dars, har biri 60 daqiqa, haftasiga taxminan uch soat;
- birinchi oy "AI-Pilot" hamma uchun majburiy, uning natijasida bola jadvalga chidayotgani yoki yo'qligi ko'rinadi;
- qoldirilgan darsni qayta o'tish mumkin, bo'lib to'lash esa yo'q.
Marsdagi kurs uzoq muddatga mo'ljallangan: maktab saytida dastur "24 oygacha" deb yozilgan. Lekin haftalik yuklama katta emas: oyiga 12 ta dars, har biri 60 daqiqa, ya'ni haftasiga taxminan uch soat. Maktabdagi o'qish bilan bu ikkinchi maktabdek emas, oddiy to'garakdek moslashadi.
Ota-onalar narxdan ko'ra "nega buncha uzoq?" deb ko'proq so'rashadi. Yarim yil ichidagi arizalarda (CRM'da 12 774 ta murojaat) "uzoq muddat" sababli rad etish 858 marta, "qimmat" degan sabab esa 178 marta uchragan. Ota-onani pul emas, balki bir yil davomida aniq natija ko'rmaslik qo'rqitadi. Quyida buni qanday tuzganimiz.
Nega bir oyda emas va "AI-Pilot" nima uchun kerak
Bir oy ko'nikma emas, faqat start beradi. Shuning uchun birinchi oy alohida, majburiy va "AI-Pilot" deb ataladi: bola kompyuterni tushunishni va klaviaturada ko'rmasdan yozishni o'rganadi, mantiqiy masalalar yechadi, birinchi mini-loyihalarini qiladi va sun'iy intellekt bilan tanishadi. Oy oxiriga kelib ko'rsatishga arziydigan natija bo'ladi va davom etish haqidagi qarorni va'dalarga emas, shu natijaga qarab qabul qilasiz.
Keyin 3 oylik modullar boshlanadi. 9-11 yoshlilar uchun yo'l Scratch (u avvalo 8-16 yoshlar uchun yaratilgan) orqali robototexnika va Arduinoga boradi. 12-17 yoshlilar uchun: birinchi sayt, Python va Telegram-botlar, so'ng ma'lumotlar bazasi, React va sun'iy intellekt. Dastlabki uch modul 9 oylik bazaviy sikl, 24 oygacha qolgani keyingi treklar.
Soat hisobida qancha bo'ladi
- tarifga oyiga 12 ta dars kiradi;
- dars 60 daqiqa davom etadi;
- oyiga jami 12 soat, haftasiga taxminan uch soat;
- uy vazifasi 20-40 daqiqa va bu bolaning darsda qilgan ishining davomi.

8-12 bolalik guruh haftasiga taxminan uch marta o'qiydi. Aniq kunlar filial va guruhga bog'liq, shuning uchun jadvalni menejer tanlab beradi.
Dars qanday qilib ma'ruzaga aylanib qolmaydi
Maktabdan keyingi charchoq haqiqiy muammo, darslarimiz shunga moslangan. Vaqtning 80 foizida bola o'zi amaliyot qiladi, bitta darsda bitta yangi g'oya beriladi. 12-17 yoshlilarda uzluksiz ish 25-30 daqiqadan, kichiklarda 15 daqiqadan oshmaydi, keyin mashg'ulot turi o'zgaradi. Dars bitta tuzilma bo'yicha o'tadi: qisqa qiziqtirish, takrorlash, yangi g'oya, amaliyot, mini-kviz, ikkinchi amaliyot, natijani ko'rsatish.
Har dars artefakt bilan tugaydi: sahifa, mini-o'yin, bot, ya'ni bola o'zi yasagan va ko'rsata oladigan narsa. Oyiga bir marta artefakt ommaviy bo'ladi, uni uyda havola orqali ochish mumkin. G'oya bizniki emas: MIT'dagi Scratch mualliflari raqamli savodxonlik deganda faqat varaqlash va yozishmani emas, loyihalash, yaratish va qayta aralashtirishni tushunishadi [Resnick va boshq., 2009]. MarsHub platformasida shunday ishlar bor: o'zbekcha so'zlarda tezkor yozish trenajyori typingclub.marshub.uz manzilida ishlaydi.
Natijani qachon ko'rasiz
Bir yildan keyin emas. Birinchi artefakt birinchi darsdayoq paydo bo'ladi, ilk mini-loyihalar "AI-Pilot" oyida, bolaning ishiga ommaviy havola esa oyda bir marta beriladi. Agar birinchi oy oxiriga kelib bola hech narsa ko'rsata olmasa, kurs tugashini kutmay, kurator bilan sababini aniqlang.

Ota-ona nima qilishi kerak
- Slotni o'zingizga emas, bolaga qarab tanlang. Maktabdan holsiz kelsa, dam olgandan keyingi vaqtni oling. Ish kunlari repetitor bo'lsa, dam olish kunidagi guruhni so'rang.
- Hammasini birdan yuklamang. "AI-Pilot"dan boshlang: bir oy bolaning jadvalga chidashini ko'rsatadi.
- Kim nima uchun javob berishini biling. Dars paytida o'qituvchi yonida tyutor ishlaydi, davomat va o'zlashtirishni kurator yuritadi: u maktabdagi aloqa shaxsingiz.
- Qoldirilgan darsdan qo'rqmang. Qoldirilgan mavzuni ustoz bola bilan alohida tushuntiradi, materiallar va yozuv uning Space'dagi profilida qoladi.
- Sinov darsidan boshlang. Guruhdagi o'rin oldindan to'lanadi, bola qolmasa, to'lov qaytariladi.
Kurs qachon to'g'ri kelmaydi
Bolada hozir uchta repetitor va imtihon tayyorgarligi bo'lsa, to'rtinchi mashg'ulot ortiqcha. Startni keyinga qoldirgan afzal: "keyinga qoldirdim" ham arizalarda tez-tez uchraydigan sabab, qaytish esa yangi qabul bilan mumkin. Bo'lib to'lash yo'q, to'lov oyma-oy. Majburlab olib kelingan bola dasturlashni o'rganmaydi.
Ota-onalar savollari
O'qish jami qancha davom etadi?
24 oygacha, 3 oylik modullar bilan. Bazaviy sikl dastlabki uch modul, ya'ni 9 oy.
Kurs haftasiga qancha vaqt oladi?
Taxminan uch soat: oyiga 12 ta 60 daqiqalik dars va har biriga 20-40 daqiqalik uy vazifasi.
Qoldirilgan darsni qayta o'tish mumkinmi?
Ha. Ustoz mavzuni alohida tushuntiradi, materiallar va yozuv bolaning Space'dagi profilida qoladi.
Dasturlar: 9-11 yoshlilar uchun AI Kids va 12-17 yoshlilar uchun AI Pilot. Dars tuzilishi metodikada. Sinov darsiga ariza orqali yozilishingiz mumkin.
Manbalar
- AI Pilot dasturi sahifasi — marsit.uz/courses/it-development
- AI Kids dasturi sahifasi — marsit.uz/courses/ai-kids
- Mars metodikasi: 60 daqiqalik dars tuzilishi — marsit.uz/courses/methodology
- Resnick va boshq., "Scratch: Programming for All" (MIT Media Lab, CACM 2009) — web.media.mit.edu/~mres/papers/Scratch-CACM-final.pdf
- Scratch avvalo 8-16 yoshlar uchun mo'ljallangan — en.wikipedia.org/wiki/Scratch_%28programming_language%29
- Arduino Education — www.arduino.cc/education